                       URZĄD                                                                               Marcin Mikołajczyk
                       KOMISJI
                       NADZORU                                                                              Zastępca Przewodniczącego
                       FINANSOWEGO                                                                        Komisji Nadzoru Finansowego




  DML-DMLZNA.071.1.2025.KK                                                  Warszawa, 10 czerwca 2025 roku



                                                                             Prezesi Zarządów
                                                                             Banków Komercyjnych
                                                                             Banku Polskiej Spółdzielczości S.A.
                                                                             SGB-Banku S.A.
                                                                             Banków Spółdzielczych


Dot. Otwieranie rachunków bankowych dla obywateli Białorusi

Szanowni Państwo,

w związku z docierającymi do Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: UKNF lub Urząd)
sygnałami o trudnościach związanych z założeniem i obsługą kont bankowych w Polsce dla
Białorusinów i firm z białoruskimi udziałowcami, Urząd przekazuje poniższe informacje.

Obowiązki instytucji obowiązanych wynikające z ustawy AML — identyfikacja i
weryfikacja klienta

Na wstępie należy podkreślić, że instytucje obowiązane, w tym banki, są zobligowane ustawą
AML! do stosowania wobec swoich klientów środków bezpieczeństwa finansowego w zakresie
i z intensywnością uwzględniającymi rozpoznane ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania
terroryzmu związane ze stosunkami gospodarczymi lub z transakcją okazjonalną.

Zgodnie z przepisami ustawy AML, rozpoznanie i ocena ryzyka następuje z uwzględnieniem
w szczególności: rodzaju klienta, obszaru geograficznego, przeznaczenia rachunku, rodzaju
produktów, usług i sposobów ich dystrybucji, poziomu wartości majątkowych deponowanych
przez klienta lub wartości przeprowadzonych transakcji, celu, regularności lub czasu trwania
stosunków gospodarczych.

Sposób       stosowania       środków       bezpieczeństwa          finansowego         powinien       być określony
w obowiązującej w        instytucjj obowiązanej     procedurze wewnętrznej dotyczącej
przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. Procedura ta powinna
określać, z uwzględnieniem charakteru, rodzaju i rozmiaru prowadzonej działalności, zasady
postępowania stosowane w instytucji obowiązanej m.in. w zakresie dotyczącym oceny ryzyka
ML/FT klientów oraz stosowania środków bezpieczeństwa finansowego.

Do katalogu podstawowych środków bezpieczeństwa finansowego należy m.in. identyfikacja
klienta oraz weryfikacja jego tożsamości. W przypadku osób fizycznych identyfikacja klienta
polega na ustaleniu m.in. serii i numeru dokumentu stwierdzającego tożsamość tej osoby.
Następnie dane te podlegają weryfikacji polegającej na potwierdzeniu tożsamości klienta,


1 Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. z 2025 r. poz.644),
dalej: ustawa AML




              Piękna 20 + 00-549 Warszawa « skrytka pocztowa nr419 £$ +48222625800 + www.kni.gov.pl
osoby upoważnionej do działania w jego imieniu oraz beneficjenta rzeczywistego na podstawie
dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby fizycznej, dokumentu zawierającego aktualne
dane z wyciągu z właściwego rejestru lub innych dokumentów, danych lub informacji
pochodzących z wiarygodnego i niezależnego źródła, w tym, o ile są dostępne, ze środków
identyfikacji elektronicznej lub z odpowiednich usług zaufania określonych w rozporządzeniu
910/2014. W świetle powyższego należy wskazać, że do identyfikacji i weryfikacji danych osób
fizycznych mogą zostać wykorzystane dokumenty, które wprost zostały określone na
podstawie przepisów odrębnych jako dokumenty stwierdzające tożsamość.

Przenosząc powyższe na kanwę sygnalizowanych przez Białorusinów trudności związanych
z założeniem i obsługą kont bankowych w Polsce, UKNF wskazuje, że instytucje obowiązane
mają obowiązek uwzględniania w procesie związanym ze stosowaniem środków
bezpieczeństwa finansowego na podstawie ustawy AML, wszelkich dokumentów
stwierdzających tożsamość, jakimi mogą legitymować się obcokrajowcy, a za taki dokument,
z całą pewnością, należy uznać m.in. tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca.
Zgodnie z przepisami ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wnioskodawcy i małżonkowi, w imieniu którego
wnioskodawca występuje, wydaje się, niezwłocznie po przyjęciu wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej, nie później jednak niż w terminie 3 dni, tymczasowe zaświadczenie
tożsamości cudzoziemca. Zaświadczenie to w okresie swojej ważności potwierdza tożsamość
cudzoziemca podczas jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uprawnia go
i małoletnie dzieci objęte tym zaświadczeniem do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej do zakończenia postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej
decyzją ostateczną.

Obowiązki instytucji obowiązanych wynikające z ustawy AML — stosowanie pozostałych
środków bezpieczeństwa finansowego

Niezależnie od procesu identyfikacji klienta i weryfikacji jego tożsamości instytucje obowiązane
zobowiązane są do stosowania pozostałych środków bezpieczeństwa finansowego
określonych w ustawie AML, w tym dotyczących oceny stosunków gospodarczych i, stosownie
do sytuacji pozyskiwania informacje na temat ich celu i zamierzonego charakteru, co w
praktyce, w przypadku obcokrajowców oznacza, że instytucje obowiązane powinny
zgromadzić informacje uzasadniające potrzebę otwarcia rachunku w polskim banku.

W sytuacji, gdy instytucja obowiązana nie może zastosować jednego ze środków
bezpieczeństwa finansowego, nie nawiązuje stosunków gospodarczych, nie przeprowadza
transakcji okazjonalnej, nie przeprowadza transakcji za pośrednictwem rachunku bankowego,
rozwiązuje stosunki gospodarcze.

Jednocześnie UKNF przypomina, że rezygnacja z nawiązania stosunku gospodarczego lub
decyzja o rozwiązaniu stosunku gospodarczego nie może być podyktowana wyłącznie faktem,
że klient należy do grupy o podwyższonym ryzyku prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.
Każda decyzja dotycząca takiego klienta powinna zostać oparta na indywidualnej analizie”.
Ograniczanie ryzyka w odniesieniu do danej grupy klientów, bez należytego uwzględnienia
ryzyka poszczególnych klientów, może być uznane za nieuzasadnione i świadczące o
nieskutecznym zarządzaniu ryzykiem prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.

Powyższe wynika z wytycznych Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego w sprawie
strategii i środków kontroli w zakresie skutecznego zarządzania ryzykiem prania pieniędzy i
finansowania terroryzmu przy zapewnianiu dostępu do usług finansowych?*, zgodnie z którymi
instytucje obowiązane powinny wprowadzić odpowiednie i uwzględniające ryzyko strategie i
procedury w celu zagwarantowania, że ich podeście do stosowania środków bezpieczeństwa
finansowego nie będzie skutkowało ogólną odmową nawiązywania stosunków gospodarczych
lub rozwiązaniem stosunków gospodarczych z całymi kategoriami klientów, które instytucje
uznały za stwarzające wyższe ryzyko prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Instytucje
obowiązane powinny określić w swoich regulacjach wewnętrznych kryteria, na podstawie
których będą decydować, że dany stosunek gospodarczy może być odrzucony lub
zakończony.

W stosunku do klientów uznanych przez daną instytucję obowiązaną za klientów
stwarzających wyższe ryzyko ML/FT, może ona podjąć określone, dodatkowe działania
polegające m.in. na zawężeniu oferty produktowej do produktów i usług, które ograniczają
możliwość nadużywania tych produktów i usług do celów związanych z przestępstwami
finansowymi. Niemniej przed ewentualnym podjęciem decyzji o odmowie lub zakończeniu
stosunku gospodarczego, instytucje obowiązane powinny upewnić się, że rozważyły wszystkie
możliwe środki ograniczające ryzyko. Każda decyzja o odmowie lub zakończeniu stosunku
gospodarczego wraz z jej uzasadnieniem powinna być udokumentowana i udostępniona na
ewentualne żądanie organu nadzoru.

W odniesieniu do Banków Zrzeszających UKNF prosi o przekazanie niniejszego pisma
Bankom Spółdzielczym pozostającym we właściwości zrzeszeń.

Podstawy prawne
   a) art. 33 ust 1 i 2, art. 34, art. 36, art. 37 oraz art. 41 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu
      pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2025 r. poz. 644);
   b) art. 55a ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na
       terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2025 poz.223, z późn.zm.).



                                                                Z wyrazami szacunku
                                                                Marcin Mikołajczyk
                                                                Zastępca Przewodniczącego
                                                                Komisji Nadzoru Finansowego
                                                                ipodpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/




2 komunikat nr 73 GIIF w sprawie wykluczania niektórych kategorii klientów z nawiązywania stosunków gospodarczych (derisking)
oraz skarg wnoszonych do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej przez klientów instytucji obowiązanych z 25 stycznia
2025 r. — komunikat konsultowany z UKNF.
* EBA/GL/2023/04
Do wiadomości:
    1. Związek Banków Polskich
    2. Generalny Inspektor Informacji Finansowej
